INFOGRAFIKA / SCHEMAT

Budowa domu formalności krok po kroku
DLA CIEBIE

Zależy Ci na nisko kosztowym wybudowaniu i użytkowaniu swojego domu przez cały czas? Poznaj 10 zasad projektowania i wykonywania domów energooszczędnych. Poniżej dowiesz się jak wybudować dom energooszczędny.

Możesz też poniżej obejrzeć nagranie video.

1. Jak wybudować dom energooszczędny – zwarta bryła domu

Im bardziej zwarta bryła domu, zbliżona do sześcianu, tym mniejsze są straty ciepła. Ma to związek ze współczynnikiem kształtu A/V, gdzie:

  • A jest sumą wszystkich pól przegród oddzielających część ogrzewaną budynku od powietrza zewnętrznego, gruntu i przyległych pomieszczeń nieogrzewanych (ściany zewn., dach, strop na gruncie itp.), liczona po obrysie zewnętrznym,
  • V jest kubaturą ogrzewanej części budynku, liczona po obrysie budynku

Im niższy jest współczynnik kształtu,  tym bardziej jest zwarta bryła budynku. Im bryła budynku jest bardziej zróżnicowana np. w kształcie litery H lub T, tym współczynnik kształtu jest większy. A co za tym idzie straty ciepła są większe.

Prosta bryła budynku powoduje,  że jest mniej przegród zewnętrznych , które wymagają odpowiedniego ocieplenia.

2. Dach jednospadowy, dwuspadowy lub płaski

Największa ucieczka ciepła jest przez powierzchnię dachu. Dlatego wykonaj dach dwuspadowy, jednospadowy lub płaski o jak najmniejszej połaci dachowej.  Powinieneś zadbać o grubą warstwę izolacji dachu. Najlepiej jeżeli ocieplenie będzie szczelnie wypełniać konstrukcję dachu.

Jeżeli wykonasz dach bez lukarn, to dzięki temu unikniesz dodatkowej utraty ciepła. Ponieważ takie miejsca stwarzają ryzyko powstania mostków cieplnych. O tym jak powstają mostki cieplne dowiesz się z teksu poniżej. 

3. Buduj 2 kondygnacje: parter + poddasze.

Budynki o 2 kondygnacjach w zwartej, prostej bryle wychodzą finansowo znacznie lepiej niż budynek parterowy o tej samej powierzchni użytkowej. 

Dom z poddaszem użytkowym jest łatwiej ogrzać zimą niż dom parterowy. Ma to związek  z rozprowadzeniem ciepła po domu. Z praw fizyki wynika, że ciepłe powietrze unosi się do góry, stąd naturalnie wędruje w stronę wyższej kondygnacji.

4. Jak wybudować dom energooszczędny – brak balkonów 

Jeżeli decydujesz się na budowę domu energooszczędnego, to zrezygnuj z wykonania balkonów, loggii, podcieni, tarasów na piętrze. Wszystkie te dodatkowe elementy wpływają na obniżenie szczelności budynku i powstawanie mostków cieplnych.

Elementy te są połączone konstrukcyjnie z budynkiem i wymagają ciągłości ocieplenia lub wprowadzenia w konstrukcji łączników termicznych.

5. Jak wybudować dom energooszczędny – rozmieszczenie okien wg stron świata

Jak decydujesz się na budowę domu energooszczędnego, to wybierz także działkę pod względem nasłonecznienia, najlepiej południowo—północna. Wtedy będzie łatwiej zaprojektować dom energooszczędny na takiej działce.

W domach energooszczędnych wykorzystuje się zyski z  nasłonecznienia pomieszczeń. Dlatego rozmieszczenie poszczególnych pomieszczeń w domu jest uzależnione od stron świata. Największe zyski w sezonie grzewczym są od strony południowej. Stąd od tej strony projektuje się duże przeszklenia i pomieszczenia, w których chętnie przebywamy, czyli pokój dzienny, sypialnie.

Od strony północnej nie ma żadnych zysków z nasłonecznienia, są tylko straty. Stąd od tej strony wykonuje się małe okna. Dlatego od strony północnej lokalizuje się pomieszczenia, którym wystarczą niewielkie przeszklenia lub ich całkowity brak tj.  pomieszczenia techniczne i gospodarcze, spiżarnie, klatki schodowe, garderoby itp.

6. Garaż jako osobny budynek

Nie polecam budowania garażu w bryle domu, ponieważ szkoda pieniędzy na ogrzewanie takiego pomieszczenia.  Utrzymywanie temperatury 16 °C w okresie grzewczym też nie jest opłacalne. Jeżeli wykonasz w bryle budynku nieogrzewany garaż to, wtedy wszystkie ściany i strop stykające się z tym pomieszczeniem będziesz musiał docieplić.

Zamiast garażu możesz potem wykonać wiatę lub zbudować go później, jako osobny nieogrzewany budynek. Zgodnie z aktualnym prawem budowlanym możesz wybudować wolno stojący garaż o powierzchni zabudowy do 35 m2 na zgłoszenie.

7. Jak wybudować dom energooszczędny – podwyższona izolacyjność budynku 

W domach energooszczędnych we wszystkich przegrodach zewn. (ścianach, stropach, fundamentach, dachu) stosuje się grube warstwy izolacji termicznej, która powinna być dobrej jakości oraz szczelnie ułożona.

Grubość izolacji termicznej zależy od wybranego rodzaju ocieplenia i wartości współczynnika λ. Wartość tego współczynnika podaje producent każdego materiału budowlanego i potrzebny jest do wyliczenia współczynnika przenikania ciepła U przez przegrodę (fundament, ścianę zewn., dach, okno)

Dla domów energooszczędnych grubości izolacji termicznej powinna wynosić co najmniej jak w tabelce poniżej:

PRZEGRODA ZEWNĘTRZNA RODZAJ OCIEPLENIA GRUBOŚĆ OCIEPLENIA
płyta fundamentowa styrodur 20 -30 cm
lub podłoga na gruncie styrodur 15 – 20 cm
piana zamkniętokomórkowa > 8 cm
lub ściana fundamentowa styrodur 15 cm
piana zamkniętokomórkowa > 8 cm
ściana zewnętrzna styropian grafitowy 25 – 30 cm
wełna szklana 25 – 30 cm
piana zamkniętokomórkowa > 15 cm
dach wełna szklana 40 – 50 cm
piana otwartokomórkowa 25 – 40 cm
steico 25 – 40 cm

8. Zadbaj o szczelność wykonania budynku poprzez eliminacje mostków cieplnych

Mostki cieplne to takie miejsca w budynku, z których ucieka ciepło w sposób niekontrolowany. Jest to największa zmora domów energooszczędnych. Dlatego już na etapie projektowania domu, warto wszystko przemyśleć, żeby ograniczyć ich występowanie.

Gdzie pojawiają się mostki cieplne?

  • kominy wentylacji grawitacyjnej
  • miejsca łączenia ścian zewnętrznych i dachu
  • miejsca łączenia ścian zewnętrznych i stropu na gruncie
  • miejsca łączenia balkonów do ściany zewnętrznej
  • fundamenty
  • montaż okien i drzwi tarasowych
  • brak ciągłości ocieplenia

9. Jakie powinny być przegrody zewnętrzne:

fundamenty, ściany, okna, dach

Dla poszczególnych przegród zewnętrznych oblicza się współczynnik przenikania ciepła U W/(m2*K), który powinien być jak najniższy. Współczynnik odzwierciedla ilość ciepła przechodzącego przez daną przegrodę.

Ostatnia zmiana 01.2021 roku Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie znacznie zaostrzyła wymagania dotyczące współczynnika przenikania ciepła U dla przegród zewnętrznych oraz obniżyła wskaźnik Ep dotyczący rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną do celów ogrzewania, wentylacjii przygotowania ciepłej wody.

 

PRZEGRODA ZEWNĘTRZNA WSPÓŁCZYNNIK U W/(m2*K)
fundament 0,15 – 0,2
ściany zewnętrzne < 0,2 (po zmianie)
podłoga na gruncie < 0,3 (po zmianie)
dachy, stropodachy i stropy pod nieogrzewanymi poddaszami < 0,15 (po zmianie)
okna, drzwi balkonowe, powierzchnie przezroczyste nieotwieralne < 0,9 (po zmianie)
okna połaciowe < 1,1 (po zmianie)

 

1. Fundament

W domach energooszczędnych warto stosować płytę fundamentową, którą izoluje się od gruntu warstwą styroduru. Jest to najlepsza opcja zapewnienia ciągłości i szczelności tej części budynku od gruntu.

2. Ściany zewnętrzne

Nie ma znaczenia, jak wykonasz ściany zewnętrzne czy jako:

  • 2-warstwowe (pustak+ocieplenie),
  • 3-warstwowe wentylowane (pustak+ocieplenie+wentylacja+okładzina zewnętrzna),
  • 3-warstowe niewentylowane (pustak+ocieplenie+okładzina zewnętrzna),

Liczy się grubość i szczelność wykonanego ocieplenia ścian zewnętrznych.

3. Dach

Najwięcej ciepła ucieka przez dach. Stąd cała powierzchnia dachu powinna być szczelnie zaizolowana  grubszą warstwą termiczną. Warto dobrze ocieplić przestrzenie pomiędzy krokwiami oraz dodatkowo dołożyć kolejną warstwę ocieplenia na

4. Okna

Okna 3-szybowe to już standard. W ofercie pojawiają się już okna 4-szybowe. Ale przy oknach najważniejszy jest montaż. Dlatego warto okna montować w warstwie ocieplenia na specjalnych kotwach i stosować specjalne taśmy montażowe.

Mimo coraz lepszych parametrów okien to i tak są one gorsze niż pełna ściana zewnętrzna z ociepleniem. Dlatego warto wielkość okien podporządkować stronom świata i czerpać zimą zyski od strony południowej.

10. Instalacje 

1. Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła

Stosowanie wentylacji grawitacyjnej powoduje duże, niekontrolowane straty ciepła w okresie grzewczym. Dlatego w domach energooszczędnych stosuje się wentylację mechaniczną, która w sposób kontrolowany reguluje wymianę powietrza w budynku. Razem z wentylacją mechaniczną warto stosować rekuperator, który odzyskuje ciepło z użytego powietrza.

2. Pompa ciepła

Rozróżnia się 3 typy pomp powietrza:

  • gruntowa wykorzystuje ciepło z ziemi
  • woda-woda wykorzystuje ciepło z wód gruntowych
  • powietrze-woda wykorzystuje powietrze

Pompę ciepła powietrze – woda opłaca się zamontować tylko w zestawieniu z panelami fotowoltaicznymi.

3. Kolektory słoneczne

Kolektory słoneczne wykorzystuje się do podgrzania ciepłej wody użytkowej. Ze względu na panujące w naszym kraju warunki słoneczne kolektory działają w miesiącach od kwietnia do września.

4. Panele fotowoltaiczne

Cieszą się ostatnio dużym zainteresowaniem. Technologia cały czas się rozwija. Warto je stosować w zestawieniu z pompą powietrza. Minusem dla mnie jest zależność od sieciowego dostawcy i dyktowanie przez nich warunków cenowych.

5. Przydomowe elektrownie wiatrowe

Widzę tutaj duży potencjał. Na razie dostępna technologia pozwala na uzyskanie do 5 kW z jednego zestawu. Koszt takiego zestawu to do 40 tys. PLN, więc na razie nieopłacalne. Ale to rozwiązanie pozwoli w przyszłości całkowicie uniezależnić się od sieciowego dostawcy.

Temat nowoczesnych instalacji będę w najbliższym czasie rozwijać. Planuję przeprowadzić w tym temacie wywiad z ekspertem.

Jeżeli masz pytanie odnośnie rozwiązań instalacyjnych w domach energooszczędnych do eksperta, to zadaj je, proszę poniżej w komentarzu.

PODSUMOWANIE

O czym powinieneś pamiętać, kiedy zdecydujesz się na dom energooszczędny?

1. Zwarta bryła i prosty dach

2. Bez balkonów, zadaszonych tarasów, loggii, galerii

3. 2 kondygnacje i brak garażu

4. Lokalizacja okien zgodnie ze stronami świata

5. Gruba warstwa izolacji we wszystkich przegrodach

5. Szczelność i ciągłość izolacji

6. Unikanie mostków cieplnych

7. Stosowanie wentylacji mechanicznej

Podstawa prawna:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.2)
  • Prawo budowlane ustawa z dnia 7 lipca 1994 r (Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414, z późniejszymi zmianami Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, 2127, 2320, z 2021 r. poz. 11, 234, 282)
  • Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz. U. 2003 Nr 80 poz. 717, z uwzględnieniem zmian na podstawie Dz. U. z 2020 r. poz. 293, 471.
Aleksandra Jackowska

Aleksandra Jackowska

architekt

Z wykształcenia i zamiłowania jestem architektem oraz plastykiem. Od 15 lat zajmuje się projektowaniem architektonicznym w zakresie indywidualnych projektów domów oraz wnętrz.

Od 11 lat posiadam uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.

Prowadzę kanał na YouTube Aleksandra Jackowska - architekt poświęcony budowie domów oraz BLOG z artykułami pomagającymi ogarnąć formalności.

konsultacja-online-z-architektem

KONSULTACJA ARCHITEKTONICZNA 

Dowiesz się m.in.:

 

  • Czy potrzebna Ci decyzja o warunkach zabudowy? 
  • Czy na Twoim terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP)?
  • Jak wypełnić wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy?
  • Jakie gabaryty powinien mieć Twój dom, żeby spełniać wymogi miejscowego planu (MPZP) lub decyzji o warunkach zabudowy?
  • Jak powinien być zlokalizowany Twój dom na działce, żeby spełniać wymogi prawa budowlanego?
  • Jaki kształt domu sprawdzi się na Twojej działce?
  • Jakie warunki powinna spełniać działka, żebyś nie stracił przy zakupie?

Skontaktuj się w sprawie wyceny indywidualnego projektu domu

Pamiętaj, że

INFOGRAFIKA / SCHEMAT

Budowa domu formalności krok po kroku
DLA CIEBIE